بیوگرافی داریوش اقبالی



زندگینامه
داریوش در ۱۵ بهمن سال ۱۳۲۹  (4 فوریه 1951) خورشیـدی در میانه به دنیا آمد. پدرش محمود اقبالی، از ملاکان آذربایجـان بود. داریـــــوش دوران کودکی را در میانه، زادگاه پدر و مادرش گذراند. اولین بار در ۹ سالگی در جشنی در مدرسه شهــــــرآرا به روی صحنه رفــــت.داریــــوش تحصیلات راهنمایی را در مدرسه فارابـــی کرج گذراند . یکی از معلمانش که آذری زبان بود، برنامه هایی در سالـــن های ورزشی ترتیب می داد که داریوش در آن سالن ها ایفای نقش می کـرد مدتی بعد داریوش به تهران آمد و در دبیرستان مدائن تحصیلاتش را ادامـــه داد، چــــندی نگذشت که به خاطر انشای خیلی صادقانه اش از مــــدرسه اخراج شــــد . بعد این موضوع به دبیرستان آزادگان نارمک رفت . داریــــوش 2 سال از تـــحصیــــلاتش را در دبیرستان شاپور شهر سنندج گذراند و هنوز هم یادگاری داریوش بر روی یکی از درخت های سنــــــــــــــندج موجود اســــت بعد از اتــــمام درس، کارخوانندگی را به صورت حرفـه ای آغاز کرد اولین ترانه ای داریوش که در 17 سالگی اجرا شد ترانه پیمـان شکسته بود که ساخته خود داریوش و شعر زیبای علی گزرسه بود، درســــــال 1349 زمانیکه داریوش 19 ساله شد به طور رسمی کار خوانندگی را بــــا ترانه همیشه جاوید به من نگو دوست دارم آغاز کرد مساله ای که همیـــــــــــشه داریوش را در کنسرت هایش رنــــج می داد، رفتار پـــــــلیس ها و بــادی گاردهای برگزار کننده کنسرت ها بـــا هــــــوادارانش بود که این بی مهری ها باعث شده بود تا عشق حاکم بر سالن های کنسرت داریوش کم رنگ شود .

در ۱۳۴۹ با حسن خیـاط‌باشی آشنا می‌شود و همین ورود رسمی او به موسیقی حرفه‌ای اســـت. در همین ســـال او با ترانهٔ به من نگو دوست دارم به شهرت می‌رسد. لازم به توضیح اســت که اولین نرانه مستقل او ترانه نبسته پیمان بوده است از علی گزرســز (رها)(داریوش توسط آقای حسن خیاط باشی راهی تلویزیون شد و با آقـای فرشید رمزی که در آن زمان کارگردان تلویزیون بود شروع به همکاری کـــرد . از آنجایی که در آن زمان مملکت پارتی بازی بود، داریوش را به خاطــــــــر یه سری مسائل از تلویزیون اخراج کردند، در آن موقع شاید تنها یکی دو آهـــــــنگ از داریوش پخش شده بـود . بــــعد از آن با ایرج جنتی عطائی آشنا شــــد و با او به راهش ادامــــــه داد . بعد از ایرج با هنرمندانی چون حسن شماعی زاده (آهنگساز چشـــــم من، دستای تو و ...) ،بابک بیات (آهنگسازخونه ،بن بست و ...)، بابک افــشار ( آهنگساز آلبوم نفرین نامه ) و اردلان سرفراز کار خویش را ادامه داد . داریــوش با کیوان و افشین گروه شش و هشت را تشکیل دادند، ترانه های (شـــــیطنت، چه خوبه آدم همیشه و یاد اون روزهای شاد) مربوط به این گروه مــــــی باشد . )! داریوش در روز ششم شهریور ماه ۱۳۵۳ توسط س-ا-ز-م-ا-ن امنـیت ش-ا-هنشاهی دستگیر و مـــدت ۹ ماه در ز-ن-د-ا-ن میماند، در همان روز روزنامه اطلاعات عکسی از او بــه چاپ میرساند که پلیس مدعی شده بود که او را به جرم مصرف ونگهـــــداری ی مواد مخدر دستگیر کرده است که آن مطلب دروغ محض بود وســــــــاواک او را به خاطر اجرای ترانه های س-ی-ا-س-ی اش مثل جنگل ، پریــــــا، رهایی و گل گندم به ز-ن-د-ا-ن انداخته بود .(داریوش در سال 1351 زمـــــــــانی که 22 ساله بود به خاطر خوندن ترانه های (بوی گندم، بن بست، جنـــــگل، علی کنکوری و خونه) باعث بر انگیخته شدن خشم نظام شاهنشاهـــی شد و به زندان قصر افتاد ساواک برای مدتی بدجوری پاپیچش شد و در ســــــن 23 سالگی دوباره به زندان اوین افتاد برای داریوش قابل قبول نبود که به خاطر یک سری آهنگ و ترانه باید مورد باز پرسی قرار گیرد . داریوش به خـــــاطر خوندن این ترانه ها 2 سال و 2 ماه در زندان بود که 6 ماه را در سلول انفرادی سپری کرد .

با سر کار آمدن جمهوری اسلامی، داریوش نیز مانند اکثر خـوانندگان پاپ ایرانی آن زمان، از کشور خارج شد و در مهر ماه ۱۳۵۷ (۱۹۷۸) بـــــــــــه انگلستان و به شهر برموس نقل مکــان کرد و پس از دوســــال اقامت در آنجا به دعوت احمد محمود عازم آ-م-ر-ی-ک-ا شد.

در دهه هفتاد خورشـــیدی ترانه‌ای از داریوش با عنوان به بچه‌هامون چی بگیم با شعر اردلان سرفراز باز دوباره بر سر زبانها افتاد.
گناه هر چی که گذشت به گردن ما بود و هست
از ما اگه بتی شکست بتهای تازه جاش نشست

  داریوش در سا‌ل‌های اخیر در خارج از ایران فعال بوده و در آ-م-ر-ی-ک-ا، انگلستان، آلمان، کانادا، و ژاپن کنسرتهایی اجرا کرده است.

   او که خود مدت‌ها معتاد بود (بنا بر اظهارات خودش)، اعتیاد را ترک کرد و به عنوان فـــــعال ضد اعتیاد نیز فعالیت می‌کند و از همین رو به همراه جمع دیگری س-ا-ز-م-ا-ن مرکز بهـبودی ایرانیان را تأسیس کرده است. و با کمک شخصی بنام خشایار سایــــت بهبودی و بهبودی چت را تأسیس کرد سپس بعدها با تأسیس بنیاد آینـــــــه و عضویت در عفو بین الملل بر فعالیت‌های اجتماعی خود افزود.

ترانه‌ها
داریوش با سبک صدایی خاص و استــــــفاده از مضامینی همچون آزادی، صلح و عشق طرفداران خاص خود را داشته است و دارد.

شعرهای ترانه‌هایش از شاعرانی مانند مولوی، حافظ، احمد شاملو، نادر نادر-پور، حسین منزوی و سیمین بهبهانـــــــــی و ترانه‌سرایانی همچون اردلان سرفراز، شهیــــــار قنبری و ایرج جنتی عطــــــــایی است. وی با آهنگــــسازان بنامی چون جــــــــــلیل و فرید زلاند، بابک بیات، اسفندیار منفردزاده، واروژان ، حســن شماعی زاده و بابک افشار همکاری داشته است.

از جمله ماندگارترین آثار داریــــــوش می‌توان به ترانه‌های دست‌های تو و چشم من و دوباره مــــــی‌سازمت وطن و "بچه ها" و "خونه" اشاره کرد.

کارهای داریوش شامل بیش از ۲۰۰ ترانه در ۲۵ آلبوم است.

وی چند سالی است کــــه از جامعه هنری در لوس‌آنجلس فاصله گرفته است و آثار خود را تنها از طــــریق شرکت پخش ترانه شخصی خود و نیز اینترنت منتشر می‌کند.

فعالیتهای س-ی-ا-س-ی - اجتماعی
داریوش چه در زمان سلطـــنت محمدرضا ش-ا-ه پ-ه-ل-و-ی و چه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به مـــــــــخالفت با روش زمامداران حاکم بر ایران پرداخت و به همین دلیل به ز-ن-د-ا-ن افــــــــــتاد. وی در زمـــان حکومت پ-ه-ل-و-ی قصد خروج از کشور داشت که با آن موافقت نشـد. حمله به وی باعث شد تا برای معالجه به وی اجازه خروج داده شود و بنا بر این در زمان انقلاب وی در ایران نبود. پس از آن نیز وی به کشور بازنگــــــــــشت
وی در طی سالهای غربت همواره از پنــــــــاه جویان ایرانی حمایت کرده است و در تظاهرات‌های حمـــایت از این افراد فـــــعال بوده است.و نیز با تشکیل بنیادهایی همچون آینـــه به حمایت از معتادان برخاسته است.

سال 2000 سال رویش داریوش :

داریوش کارش را ادامه داد تا اینکـــه از 2000 گفت سال 2000 سالی که همه از همهمه های یـــکی شدن بـــه من شدن روی می آوردند . ترانه سال 2000 که در آن زمـان برای مردم غیر باور و همه زیر لب می گفتند: داریوش از چه میگوید...؟ از سقـــوط، از فرار، از شکفتن فلز آری غیر باور بود در زمانی که اوج محبت بود از ســـال 2000 بگویی، آری به شب های پر از قصه رسیدیم به سال 2000 وقتی که سال میلادی داشت ورق می خورد، بودند کسانی که ترانه 2000 را زمزمه میکردند آن لحظه بر داریوش چه گذشت ...؟ اما بر خلاف تصور ســــــــــــال2000میلادی برای داریوش شروعی دوباره بود، بهتر بگویم تولـــــــــــــدی دوباره داریوش در این سال توانست از دست اعتیاد خلاص شود، بیمـــاری که چندین سال دامن گیر او بود اعتیاد بیماری که امروزه دامن گیر جـــامعه ما شده، در مورد اعتیاد سخن گفتن زیاد است از سال 2000 داریــــــوش دامنه ی فعالیت خود را وسیع تر نموده و به حمایت از هموطنان دردمــندش، که از بیماری اعتیاد رنج می بردند، سازمان مرکز بهبــــــــودی ایرانیان را، همراه یاران دیگرش تأسیس نمو د. با پایه گذاری بنیاد آینــــــــه و عضویت در سازمان عفو بین الملل، فعالیت های اجتماعی او گسـترده تر گردید . او در این راستا می کوشد تا با پیام بهبودی و ارائه آگاهــــــــــی، پیشگیریی و مبارزه با همه آسیب های اجتماعی، بخصوص بیماری اعــــــــــتیاد، فضایی سالم برای هموطنان در آتش نشسته سـرزمینش بوجود آورد . اما هنر مندانی چون اردلان سرفراز، ایرج جنتی عـــطائی، فرید زولاند و ... از داریوش گفته اند که شنیدن حرفهای آنان خالی از لطف نیست .
داریوش از زبان اردلان سرفراز :

در مورد داریوش مـــــن یک کتـاب 35 ساله میدونم، ولی مختصر می کنم حرفم را جدای کیفیـــــت های تکنـــیکی صدای داریــوش که باید اساتید موسیقی در موردش سخن بگویند، در مورد داریوش فـقط این را می توانم بگویم که داریوش صدای زخمیه سرزمین ماست . داریــــوش صدایی بوده که در طول 35 سال پا به پا و همگام ترانه ی متعهد و بیــــــدار ایران قدم برداشته و به قول دوسـت شاعرم، آقای فرهاد شیوانی (به صــدایی می خواهـم برســم که گلویـــش نی خونین شکایت باشد) که داریـــــوش آن صدایـی است که به اعتقاد من و دیگر همکـارانم که نقشی در ترانه بیدار و ترانـه متعهد و ترانه مولف دارند در سرزمیـن من بار عاطفی این ترانه ها را داریـــوش به بهـــترین وجه به دوش کشیــده و به مردمی که مخاطبین اصلی هر هنر متعهد هستند رسانده و به ســـعادت کارهای داریوش یک به یک اگر مرور کنیم در کنار ما پای مردانه ایستـــــاده و این از نظرکیفیت های یک صدای متعهد . در انتها می خواستم بگویــم که داریوش واقعیت ترانه راستین و متعهد و ترانه بیدار ایران هست، از آغــاز تا به امروز، ترانه ی ماندنی یعنی آیینه ی رو در روی اجتماع و سرزمیـن من، نشانگر تمام کمی و کاستیها .
داریوش از زبان فرید زولاند :

من افتخار این را دارم که در حدود 35 سال است با داریـوش کار می کنم و در طی این مدت بهترین کارهای خود را که البته با صــــــدای داریوش و اشعار زخم دار آقایان اردلان سرفراز، ایرج جنتی عطائی و شـهیار قنبری می باشد را ساخته ام . داریوش به نظر من کسی هست که اعــتبار مو سیقی ماست، اعتبار ترانه هست، ترانه بیدار، داریوش کسی هـــــست که با صداش حقیقت را به رخ می کشد، درد او درد مردم هســـــت و درد ترانه سرا و آهنگساز را خوب می داند و به صورت درست و به صورتی که لازمه به مردم ارائه میدهد . داریوش کسی هست که ترانه را از صــــورت گل و بلبل و از صورت کوچه و بازاری به صورت جدی و اجتماعی در مـــی آورد و مسائل اجتماعی و سیاسی را بیان می کند و داریوش به نظر من بهترین پیام دهنده ترانه اســت. و مــن خودم از نظر احــــساسی و کاری وقتی که برای داریوش کار مــی کنم، صدای او، رفاقت او، صداقت او، در وجود و احساس من وجود داره و صـــــداش در گوشم می خونه و برایش آهنگی رو می سازم که در وجود من بــه وسیله ی صدای او نواخته می شود و این را هم می دونم که این پیام بــــه طور صحیح به دست مردم و گوش مردم می رسه .
اما مســـــئله ای که همه را حیــــــــرت زده کرد درخشش داریوش در سینماسـت، داریوش با بازی در دو فیلم  فریاد زیر آب و یاران توانست در دنیای هنرپـــــیشگی نیز خود را محـک بزند آن هم چه محکی...! در فیلم فریاد زیر آب که شاید بتوانم بگویم بــارها و بارها این فیلم را دیده ام ولی هر بار دیدن آن تازگی خاصی برای مــــــن داشته و توانسته است ارتباط جدیدتری با من برقرار کند نیازی به خلاصـــــه گویی داستان فیلم نیست چون می دانم برای یک بار هم که شده، این فــــیلم ها را دیده اید و می توانم حدس بزنم که پرده به پرده ی این فیلم را حفظ هستید. اما مسئله ای که به واقعیت گرایی فیلم کمک می کند تطبــیقی از دنیای امروزی و دنیای لیلی و مجنونی سناریو است که در این فیــــلم دردهای جامعه به کنار رفته و عشق به میان می آید . داریوش علاوه بــر ایفای نقش در این دو فیلم در بسیاری از فیلم ها با صدای خود توانستــــــه است به فروش بیشتر آن فیلم کمک کند، که باز هم هنر داریوش اسـت که من و تو را به پای گیشه بلیط فروشی می کشاند .


اعتیاد
در دهه پنجاه خورشیدی شخصی با حمله به داریــوش بر صورت او اسید پاشید و وی مدتی در بیمارستان بستری شد.(داریــــــــــوش بدون شک محبوب ترین خواننده ی مرد قبل از انقلاب بود, و این محبـــــــوبیت هم به اسید و اسید پاشی از سوی معشوقه وی کشید که داریوش در این باره چنین می گوید یادمه روی صحنه بودم و داشتم ترانه ی نفـــــرین نامه رو می خوندم که یک دفعه احساس کردم که صورتم گرم شده بـــــــــعد که متوجه شدم دیدم زنی با یک لیوان آبـجو خوری روی صورتم اسید پاشیده خوشبختانه در مجاورت با هوا خاصیــت اسید کم شده و آسیب جدی بر من وارد نشد، نمی دونم این عشق بود، نفرت بود، چی بود که این زن رو مجبور به این کار کرد .) برای کاهــــش درد به وی مرفــین داده می‌شد و تکرار این کار باعث شد تا وی گرفتار اعتیاد به مواد مخـــدر شود. به گفته خود داریوش تا قبل از این ماجرا آشنایی وی با مواد مخــــــــدر اندک بوده است.

پس از سال‌ها اعتیاد وی سرانجام تصمـیم به ترک می‌گیـــــرد و به کمک متخصـــصان موفق می‌شـــــود اعتیاد را تــــرک کند. اولین برنامه رسمی داریوش بـــنام آینه در رادیو AFN (میبدی) بود و در سال 2003 با همکاری شخصی بنــام خشایار سایت بهبودی را که اولین وب سایت ایرانی برای کمک به معتـــــادان و خانواده ها بود را در ســــال 2003 راه اندازی کرد و سپس با همکاری دو پزشک بنیادی به نام آینه تـــأسیس می‌کنــــد تا به یاری معتادان برود. گفته می‌شود از زمان تأسیس این بنیاد تاکنون نزدیک به ۴۰ هزار نفر ترک اعتیاد کرده‌اند. بعد از رادیو وی تصمیم به گســــترش کار خود می گیرد و برنامه آینه را در تلویزیون های 24 ساعته ادامه مـــی دهد وی همچنین در هـــمایش‌ها و کنفرانــــس‌های متعدد ترک اعتیـــاد شرکت کرده است.

او با وجود محبوبیتش آنطـــور که باید و شاید در تلویزیون فعالیت نداشت, به گفته خود او که اعتقاد داشـــت پخش مکرر ترانه ها از رادیو و تلویزیون موجب اکراه میشود. نکته ی جالـــب اینجاست که داریوش در هیچ یک از شوهای خود به دوربین نگاه نمیکند.


جوایز و افتخارات
جایزه سیمون و رونالد رایت بابت حمــــــایت از حـقوق اقلیت سال ۲۰۰۵
نشان صلح در فستیوال فیلم، موسیقـــــــی و رسانه‌های تصویری بحرین
جایزه بین‌المللی شر به خاطر فعالیت های پیوســته در ارتباط با اعتیاد و معضلات اجتماعی .

 

آلبومترانه سراآهنگ سازتنظیمسال انتشار
صدایم کن - - -  
به من نگو دوستت دارم درویش جاویدان درویش جاودان - ۱۹۷۰
بوی خوب گندم شهیار قنبری واروژان واروژان  
بن بست ایرج جنتی عطایی بابک بیات -  
سال ۲۰۰۰ اردلان سرفراز منوچهر چشم آذر - ۱۹۷۸
شقایق اردلان سرفراز فرید زولاند فرید زولاند ۱۹۹۱
نیستی اردلان سرفراز فرید زولاند -  
نفرین نامه شهیار قنبری بابک افشار - ۱۹۹۲
جنگل ایرج جنتی عطایی بابک بیات -  
چشم من اردلان سرفراز حسن شماعی زاده - ۱۹۹۱
پرنده مهاجر ایرج جنتی عطایی صابر راستین صابر راستین  
فریاد زیر آب ایرج جنتی عطایی بابک بیات - ۱۹۹۱
ندیم - صادق نوجوکی صادق نوجوکی  
نازنین اردلان سرفراز فرید زولاند - ۱۹۹۰
خاموش نمیرید (مولوی) - - -  
سفره سین زویا زاکاریان - - ۱۹۹۴
مسبب - - -  
نون و پنیر و سبزی شهیار قنبری فرید زولاند - ۱۹۹۲
زندونی - انوشیروان روحانی - ۱۹۹۲
بچه‌های ایران هادی خرسندی فرید زولاند - ۱۹۹۴
آشفته بازار اردلان سرفراز فرید زولاند - ۱۹۹۶
امان از... شهیار قنبری عیدی یمینی - ۱۹۹۵
آهای مردم دنیا اردلان سرفراز فرید زولاند - ۱۹۹۷
گل بیتا تورج نگهبان صادق نوجوکی صادق نوجوکی ۲۰۰۰
رومی مولانا فرزین فرزادی - ۲۰۰۳
دوباره می‌سازمت وطن سیمین بهبهانی داریوش اقبالی اریک فرانسوی ۲۰۰۳
راه من شهیار قنبری فرید زولاند تیگران ساکیان ۲۰۰۵
معجزه خاموش ایرج جنتی عطایی فرید زولاند واهان ۲۰۰۹
دنیای این روزای من روزبه بمانی علیرضا افکاری علیرضا افکاری ۲۰۱۰
انسان محمود شریفی هومن دپارس هومن دپارس ۲۰۱۱




فیلم‌شناسی
فیلم یاران (۱۳۵۳), ساخته محمد دلـــــــجو و امیرمجاهد با اجرای زیبای ترانه ی یاران با صدای زیبای فریـــــــــــــــــدون فروغــــــی برای این فیلم
فریاد زیر آب کارگردان سیروس الوند: فیلـم فریاد زیر آب تنها فیلم داریوش است که در آن نقش اصلی دارد.داستــــان فیلم درباره ولگردی است که عاشق دختر پولداری میشود ولی بعدهــــــا متوجه میشود که او در واقع زنی روسپی است که با آدم‌های پولدار کــار می‌کند و سعی میکند او را از این منجلاب بیرون بکشــــــــــد .( فریاد زیر آب (١٣۵۶) به همراه فرزانه تائیدی و شهره و به کارگردانــی سیروس الوند ایفای نقش کرد, و در این فیلم دو ترانه فریاد زیر آب و اجــــازه را نیز به عنوان موزیک متن این فیلم, مورد اجرا قرار داد.) .

داریوش ترانه ی زندونی,که جزو ترانه های سیاسی او به شمار میآید, را برای فیلم گذر اکبر و زهره را برای فیلم رهایی خواند.

موسیقی داریوش یادآور ایــــــــن امید و نوید است که با پشتکار، عشق، ایمان، و با یک هدف والا میتوان وطن را دوباره ساخت، اگر چه با خشت جان خویش .

داریوش علت محبوبیت خود را چنین بیان میکند :

ســعی کردم خودم باشم، صادق باشم، سعی کردم با مردم رو راســـت باشم، و این همان رازی است که می تواند هرکس را در قلب های مردم جای دهد .


داریوش در طی فعالیت هنری خود, قـبل از انقلاب, بیش از ۳۰۰ ترانه در بیش از ۳۰ صفحه و کاست مستقل خود به موسیقی ایران عرضه کرد, و حضور کاملا فعالی نیز بعد از انقلاب داشـــته, و همچنان به فعالیت خود ادامه میدهد. دور از انصاف نیست که اشاره ای داشته باشیم به تلاشی که داریوش برای جوانان ایرانی مبتلا به اعـــــــــتیاد و کمک های مالی به نیازمندان داشته و دارد.